ناصر تقوایی در سال ۱۳۶۵ روایتی جنوبی از یک ناخدای یک‌دست را روی پرده آورد. ناخدا خورشید، فیلمی جنایی به نویسندگی و کارگردانی خود او که برداشتی آزاد از رمان «داشتن و نداشتن» از ارنست همینگوی است. داریوش ارجمند، علی نصیریان، فتحعلی اویسی، سعید پورصمیمی و پروانه معصومی نقش‌های اصلی این اثر را بازی کرده‌اند و کارنامه فیلم در جشنواره‌ها هم پرافتخار است از جمله سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد برای داریوش ارجمند و لوح زرین بهترین بازیگر نقش دوم مرد برای سعید پورصمیمی در پنجمین جشنواره فیلم فجر و جایزه یوزپلنگ برنزی چهل‌ویکمین جشنواره بین‌المللی فیلم لوکارنو برای ناصر تقوایی.

ماجرای فیلم در دهه 40 شمسی می‌گذرد، آنجا که یکی از بزرگان شهر به نام خواجه ماجد، ناخدا خورشید را لو می‌دهد و بار قاچاق لنجش به آتش کشیده می‌شود. ورود دلالی به نام فرهان که قصد دارد چند فراری سیاسی را از مرز آبی عبور دهد، ناخدا را که از مصادره لنجش بیمناک است، به همکاری می‌کشاند. این روایت، با آنکه طرح کلی و شخصیت قهرمانش را از هری مورگان در اثر همینگوی وام گرفته، رنگ‌وروی جنوبی خود را حفظ کرده و با دیالوگ‌ها و کارگردانی عالی تقوایی، به یکی از قله‌های سینمای پس از انقلاب بدل شده است