در میان آثار تاثیرگذار سینمای ایران، «گاو» جایگاه ویژه‌ای دارد؛ فیلمی که داریوش مهرجویی آن را بر اساس داستانی از غلامحسین ساعدی ساخت و در سال ۱۳۴۷ به تولید رساند. این اثر که دومین فیلم مهرجویی پس از «الماس ۳۳» به شمار می‌آید، از مهم‌ترین نمونه‌های موج نوی سینمای ایران محسوب می‌شود و توانست توجه مخاطبان و منتقدان را در ایران و خارج از کشور به خود جلب کند. داستان در روستایی کوچک جریان دارد؛ جایی که مش حسن تمام امید و دل‌بستگی خود را در گاوی می‌بیند که نه‌ تنها مایه امرار معاش خانواده‌اش است، بلکه اهالی روستا نیز از وجود آن بهره‌مند می‌شوند. همین وابستگی عمیق باعث می‌شود گاو برای او چیزی فراتر از یک حیوان باشد و به بخشی از هویت و زندگی‌اش تبدیل شود. اهمیت و موفقیت این فیلم تا جایی پیش رفت که در چندین دوره نظرسنجی منتقدان سینمای ایران به عنوان بهترین فیلم تاریخ سینمای ایران انتخاب شد و در جشنواره‌های معتبر بین‌المللی نیز به نمایش درآمد و جوایز متعددی را به دست آورد.

گره اصلی داستان زمانی شکل می‌گیرد که مش حسن برای مدتی روستا را ترک می‌کند و در غیاب او گاوش به دلیلی نامعلوم می‌میرد. اهالی روستا که از شدت علاقه او به گاو آگاه هستند، تصمیم می‌گیرند حقیقت را پنهان کرده و وانمود کنند که حیوان فرار کرده است. با این حال، مش حسن این روایت را نمی‌پذیرد و به تدریج درگیر بحرانی روحی و روانی می‌شود که زندگی او را دگرگون می‌کند. اندوه ناشی از این فقدان چنان بر او سنگینی می‌کند که کم‌کم خود را گاو می‌پندارد و رفتارهایی مشابه آن از خود نشان می‌دهد. فیلم در کنار روایت این تراژدی، تصویری از زندگی روستایی، روابط اجتماعی، باورهای رایج و تاثیر عمیق فقدان بر ذهن انسان ارائه می‌دهد و به همین دلیل همچنان یکی از ماندگارترین آثار تاریخ سینمای ایران به شمار می‌رود